Biznes

3 minut

Polski wodór na rozdrożu [2025]

photo

Zielony wodór jest jedną z najciekawszych technologii energetycznych. Jego produkcja na szeroką skalę otworzyłaby zupełnie nowe możliwości w kontekście dekarbonizacji przemysłu. Niektórzy komentatorzy widzieliby w tej technologii jeden z filarów zielonej transformacji energetycznej Polski. Rzeczywistość jednak boleśnie weryfikuje te plany.

Czym jest zielony wodór, czyli „paliwo przyszłości”

Zielony wodór powstaje w procesie elektrolizy wody z wykorzystaniem energii odnawialnej, takiej jak wiatr czy słońce. W odróżnieniu od wodoru produkowanego z gazu ziemnego, jego wytwarzanie nie wiąże się z emisją dwutlenku węgla. Dzięki temu teoretycznie może odegrać ważną rolę w dekarbonizacji przemysłu, zwłaszcza w krajach takich jak Polska, które stoją przed wyzwaniem redukcji emisji przy jednoczesnym utrzymaniu konkurencyjności gospodarki.

Polska jako jeden z największych producentów wodoru w Europie (choć obecnie głównie w formie wysokoemisyjnej), ma potencjał, by stać się liderem w rozwoju technologii zielonego wodoru. Wymaga to jednak znacznych inwestycji w infrastrukturę, ramy regulacyjne i współpracę sektora publicznego z prywatnym.

W odpowiedzi na te potrzeby ORLEN planuje zainwestować do 2030 r. 7,4 miliarda złotych w rozwój projektów wodorowych, koncentrując się na technologii elektrolizy i wykorzystaniu odnawialnych źródeł energii. Spółka zakłada, że połowa produkowanego przez nią wodoru będzie pochodzić ze źródeł nisko- lub zeroemisyjnych. [Zob. https://www.orlen.pl/pl/zrownowazony-rozwoj/projekty-transformacyjne/wodor]

Według szacunków rynkowych zapotrzebowanie na wodór w Polsce może wzrosnąć nawet kilkukrotnie do 2030 roku, szczególnie w sektorach trudnych do elektryfikacji – takich jak transport ciężki, przemysł chemiczny, rafineryjny czy hutnictwo. 

Jednym z głównych hamulców rozwoju gospodarki wodorowej jest chaos prawny. Do dziś w Polsce brakuje spójnych przepisów regulujących kwestie certyfikacji wodoru odnawialnego, jego transportu, magazynowania czy integracji z krajową siecią energetyczną. 

Stacje miały być wszędzie – jest sześć

Jednym z najbardziej ambitnych projektów wodorowych ostatnich lat był plan budowy sieci ogólnopolskich stacji tankowania wodoru przez spółkę PAK‑PCE Stacje H₂, należącą do grupy Polsat Plus. Firma zapowiadała dynamiczną ekspansję. Dedykowane stacje miały powstać w największych miastach.

Jednak mimo dużych nakładów finansowych, projekt zakończył 2024 r. ze stratą netto w wysokości ponad 14 milionów złotych. Budowa kolejnych obiektów została zawieszona, a firma ogłosiła, że projekt nie jest obecnie ekonomicznie opłacalny. [Zob. https://stacjeneso.pl]

Rynek, który nie istnieje. Pojazdy są, ale tylko na papierze

W Polsce niemal nie istnieje rynek odbiorców wodoru. Według danych IBRM Samar, na koniec 2024 r. w Polsce było zarejestrowanych jedynie 379 pojazdów wodorowych – w tym zaledwie 88 autobusów. Dla porównania, w Niemczech czy Korei Południowej takie liczby to tylko ułamek rocznych rejestracji.

W takich warunkach stacje tankowania wodoru prawdopodobnie nie mogą jeszcze na siebie zarabiać. Ceny produkcji zielonego wodoru są wysokie, a sama technologia – wciąż droga i wymagająca. Elektrolizery, które służą do produkcji wodoru z wody przy użyciu prądu z OZE, kosztują od 2 do 3 milionów euro za 1 MW mocy. Samo wyprodukowanie jednej tony zielonego wodoru może kosztować 4–6 razy więcej niż wodoru wytwarzanego z gazu ziemnego (tzw. wodoru szarego). Bez masowego popytu i systemowych zachęt, produkcja i dystrybucja wodoru w Polsce pozostaje nieopłacalna.

Ambitne cele Unii Europejskiej, twarda rzeczywistość Polski

Podczas gdy Polska zmaga się z budowaniem fundamentów gospodarki wodorowej, Unia Europejska zaostrza cele klimatyczne i energetyczne. Zgodnie z nową dyrektywą RED III, do 2030 r. przynajmniej 42% wodoru zużywanego w przemyśle ma pochodzić z odnawialnych źródeł (RFNBO – Renewable Fuels of Non-Biological Origin). Do 2035 r. ten poziom ma wzrosnąć do 60%. Dodatkowo, co najmniej 1% energii zużywanej w transporcie musi pochodzić z wodoru lub paliw wodorowych.

Tymczasem prognozy dla Polski są niepokojące. Według analiz S&P Global i Orlenu, już w 2030 r. krajowy deficyt zielonego wodoru może sięgnąć 140 tysięcy ton. W 2040 r. może to być niemal milion ton. Bez szybkich działań Polska może nie tylko nie zrealizować unijnych celów, ale też stracić szansę na budowę konkurencyjnej gospodarki niskoemisyjnej.

Jednym z głównych hamulców rozwoju gospodarki wodorowej jest chaos prawny. Do dziś w Polsce brakuje spójnych przepisów regulujących kwestie certyfikacji wodoru odnawialnego, jego transportu, magazynowania czy integracji z krajową siecią energetyczną. Brakuje również przejrzystego systemu wsparcia dla producentów i odbiorców wodoru. Z jednej strony inwestorzy boją się ryzyka, z drugiej – nie mają jasnych ram prawnych, które pozwalałyby planować długofalowe działania.

Wodór – paliwo przyszłości?

Nowe technologię zawsze powodują ekscytacje i budzą pełne obietnic wizje. Często jednak projekcje te zderzają się z twardą rzeczywistością liczb.  MAE (Międzynarodowa Agencja Energii) zwraca uwagę, że rola zielonego wodoru pozostaje marginalna: jedynie ok. 4% projektów produkcyjnych osiągnęło etap finalnej decyzji inwestycyjnej lub są w realizacji. 

W Europie Północno-Zachodniej było to już tylko 9%. Dodatkowo wiele krajów ogranicza lub zawiesza ambitne plany: Francja zmniejszyła cele elektrolizy o ponad 30%, Portugalia o 45%; Włochy, Holandia i inni przekierowali środki na inne technologie.

Ponad 20% europejskich projektów wodorowych zostało odłożonych, a realizacja celów UE może osiągnąć jedynie 20% planowanego wolumenu do 2030 r. Odwołano lub zrewidowano projekty o wartości miliardów USD, jak np. CQ‑H2 w Australii, plan ArcelorMittal w Niemczech czy terminal importowy w Wielkiej Brytanii. 

Wnioski: wodór to wciąż szansa, ale wymaga pragmatyzmu

Historia wodoru w Polsce to fascynująca opowieść o potencjale skierowanym na zderzenie z realiami: jeszcze niedojrzały rynek, skomplikowane prawo, słaba infrastruktura, wysokie koszty. Ale rynek szybko się zmienia, więc warto go czujnie obserwować. Szkoda, że Polska przegapiła ten moment.

Czytaj także: W Europie gospodarka wodorowa rozwija się najszybciej

Może zainteresują Cię również

2 minut

Zachowaj się bezpieczenie podczas zagrożenia i ataku

Przypominamy poradniki przygotowane przez Policję i ABW (Agencję Bezpieczeństwa Wewnętrznego). Dzwoń pod numer 112. Powiedz, gdzie jesteś i co się wydarzyło. Przekaż wszystkie informacje, które mogą pomóc służbom. W sytuacji zagrożenia liczą się sekundy. Warto wiedzieć, jak wtedy się zachować, aby zwiększyć szanse na bezpieczeństwo własne i innych. Zapamiętaj kilka zasad: Oddal się od zagrożenia. […]

facebook twitter link yotube linkedin instagram whatsup