Energia

4 minut

Organizowanie świąt i świętowanie

photo

Umiejętność świętowania

Fragment eseju „Opcja na rzecz piękna”. Juan Luis Lorda, Humanizm, dobra niewidzialne, Toruń-Kraków 2011

Umiejętność świętowania – Juan Luis Lorda

Jedną z najważniejszych aktywności społecznych jest organizowanie świąt, aby przeżywać coś ważnego. Święto jest niezbędnym składnikiem życia społecznego. Nie chodzi jedynie o odpoczynek, który należy się po pracy. Święto to coś więcej. To pewien rytuał, który zatrzymuje i przełamuje rytm codzienności, ponieważ pragnie na coś wskazać. Jeśli życie nie zatrzymuje się, aby świętować to, co ważne, zjada je czas, który biegnie nieubłaganie.

Święta wyznaczają strukturę ludzkiego czasu. Występowało to wyraźnie w kulturach starożytnych, które bardziej niż nasze były uwrażliwione na wartość świętowania – częściej się zatrzymywano i więcej świętowano – jeden lub wiele dni – to, co wydawało im się ważne. Te świąteczne dni wyznaczały miarę i kształt autentycznego życia, ponieważ cała reszta, poddana rutynie i obowiązkom, niejednokrotnie twardym i uciążliwym, nie była postrzegana jako pełne życie. Święta mają bowiem pewien posmak raju: nie tylko dlatego, że na ogół zwalniają z obowiązku pracy, lecz przede wszystkim dzięki radości, zabawie i życiu, które dzieli się z innymi.

Święta wyznaczają strukturę ludzkiego czasu

Właśnie dlatego, że każde święto ma posmak raju, potrzebne jest poczucie obfitości. Zwykło się powtarzać w języku hiszpańskim, że „trzeba wyrzucić dom przez okno”. Wyraża się w tym zdaniu ten relatywny nadmiar, który charakteryzuje świętowanie. W czasie świąt bardziej zwraca się uwagę na dekorację, wydaje się więcej pieniędzy. Nie ma znaczenia, czy jest to ślub lub święto społeczne. Święto musi posiadać znaki obfitości, braku miary, czegoś zaskakującego, niecodziennego i nadzwyczajnego.

Święta są różnorakie, ponieważ niektóre mają charakter religijny, a inne służą do celebracji urodzin, wydarzeń rodzinnych, społecznych czy akademickich. Ale wszystkie święta zwykle mają trzy aspekty: ryt uhonorowania czy uczczenia, wspólne okazywanie radości (lub smutku, jeśli jest to pogrzeb), a także niemal zawsze wspólny posiłek. Nieraz brakuje jednego z tych elementów lub pozostaje on ukryty. Na przykład w środowiskach akademickich czy religijnych wspólne okazywanie emocji (radości lub bólu) może ograniczyć się do niektórych konwencjonalnych gestów.

Świętowanie zawsze przybiera formę symboliczną: poszukuje się odpowiedniego klimatu, ubiera się w sposób nadzwyczajny, gromadzi ludzi, wygłasza się przemówienia, wręcza nagrody i prezenty, klaszcze się.

Jednak już wedle zwyczaju ludowego, nie da się pojąć święta bez emocjonalnej eksplozji. Jeśli nie czynią tego profesorowie, czynią to studenci; jeśli nie czynią tego duchowni, czynią to wierni. Nie ma prawdziwego święta bez hałasu, ponieważ ludziom podobają się emocje, a są one dużo silniejsze, jeśli przeżywamy je wspólnie z innymi. Święto bez emocji nie jest świętem. Ta struktura, tak zakorzeniona w naszym bycie, nie przestaje być ciekawa i sympatyczna. Aby coś świętować, jako ludzie ciążymy ku zorganizowaniu rytu, wspólnego posiłku i zabawy.

Świętowanie zawsze przybiera formę symboliczną: poszukuje się odpowiedniego klimatu, ubiera się w sposób nadzwyczajny, gromadzi ludzi, wygłasza się przemówienia, wręcza nagrody i prezenty, klaszcze się. Wszystko jest podporządkowane wyróżnieniu powodu święta, aby dokonać czegoś symbolicznego i ulotnego, skupionego wokół aktu, który trwa zaledwie kilka godzin. Dlatego posiada on atrybuty teatralności: potrzebuje dekoracji i choreografii. Trzeba przemyśleć i przygotować rzeczy, aby jawiły się jako „ładne” oraz w większości przypadków jako emocjonalne. Jeśli nie zdoła się wywołać emocjonalnego wzruszenia, nie uniknie się wrażenia, że uczestniczyło się w czymś formalnym i „zimnym”, a w rezultacie fałszywym.

Podczas beztroskich świąt, które na szczęście stanowią większość wspólnie przeżywanych uroczystości, organizuje się rozrywki mające zwiększyć wspólną radość. Rozrywka – już samo słowo wskazuje na to – oznacza odejście od normalnej drogi, od codziennej rutyny. Charakteryzuje się ona pewnym aspektem przerwania zwyczajnego rytmu. Jak można się spodziewać, najchętniej oddają się jej ludzie młodzi, którzy posiadają mniejszą zdolność do opierania się męczącym rytmom życia, oraz najprostsze grupy danej społeczności lokalnej, które zazwyczaj są bardziej uległe zwyczajowym potrzebom życia społecznego i mają mniej możliwości dokonania czegoś nadzwyczajnego. Życie społeczne bez wspólnego śmiechu nie jest życiem, jest torturą. Żadne współżycie społeczne nie jest miłe bez rytmu świąt, które pozwalają dobrze przeżyć wspólnie czas.

Są osoby, interesujące i dowcipne, które już swą obecnością potrafią ożywić spotkania. Potrafią skłonić do śmiechu tym, co opowiadają, znaleźć wspólny temat we wszystkim, co ma miejsce, i przychodzą im do głowy dowcipne pomysły.

Wspólna rozrywka jest pewną koniecznością. Składa się ona na zdrowie kolektywne. Potrzebują jej rodziny, firmy i miasta. Osiąga się ją poprzez zabawy, dowcipy i tańce. Również z odrobiną alkoholu, co jest tak stare jak rodzaj ludzki. Nie przestaje być zadziwiające, że alkohol jest rozpowszechniony we wszystkich kulturach i w sposób szczególny spożywa się go w czasie świąt. Jego odrobina jest konieczna, jest także obiecana nawet dla Królestwa Niebieskiego, jak czytamy w Biblii. W tej sprawie purytanizm jest błędem. Alkohol stanowi część ludzkiej kultury i w małych ilościach jest wspaniałym sprzymierzeńcem życia społecznego. Dynamizuje ton, czyni ludzi bardziej rozmownymi, ułatwia im pewną wylewność oraz zachęca do uczestnictwa, dzielenia się i śmiania z większą łatwością. Oczywiście potrzeba pewnej miary, ponieważ nadużywanie go niesie ze sobą szkodliwe skutki – alkohol poza poważnymi problemami zdrowotnymi i społecznymi może wywoływać groźny nałóg.

Przygotowanie tego wszystkiego – choreografii świętowania, bankietu, zabawy i żartów – jest sztuką. Czasami mówi się, że dana osoba była „duszą towarzystwa” dzięki sympatii, pomysłowości, zapałowi i dobremu humorowi. Są osoby, interesujące i dowcipne, które już swą obecnością potrafią ożywić spotkania. Potrafią skłonić do śmiechu tym, co opowiadają, znaleźć wspólny temat we wszystkim, co ma miejsce, i przychodzą im do głowy dowcipne pomysły. Ich pomysłowość zaskakuje i prowokuje śmiech nawet przy małych zdarzeniach.

Trzeba umieć skończyć zabawę, gdy jeszcze nie wszystko zmierza ku upadkowi. Tak doradza Gracián: „Zostać z głodem.”

Święta mają swój rytm – trzeba o tym wiedzieć – i dlatego jak wszystko, co żywe, rodzą się, trwają i zmierzająku śmierci. Po stworzeniu świątecznego klimatu trzeba go jeszcze podtrzymać, wzmacniając w wielu momentach, i zakończyć gdy jeszcze trwają przyjemne chwile. Chiudere in bellezza („troszczyć się o piękno) – mówi się we Włoszech.

Czekanie, aż świętowanie zakończy się przez znudzenie czy zmęczenie, jest zawsze błędem. To zły koniec, który położy się cieniem na wszystkim, co się wspólnie przeżyło. Trzeba umieć skończyć zabawę, gdy jeszcze nie wszystko zmierza ku upadkowi. Tak doradza Gracián: „Zostać z głodem. Na wargach musi pozostać jeszcze odrobina nektaru (…). Nadmiar przyjemności jest niebezpieczny, wywołuje lekceważenie wiecznej wzniosłości. Jedyna zasada zadowolenia: apetyt zaspokojony głodem, który pozostał” (Gracián, op. cit., 299).

Z tego właśnie powodu nie powinno się mnożyć ilości świąt ani powtarzać ich tak, by stały się rutyną. Jeśli codziennie przeżywa się nadmiar, świętowanie jest niemożliwe. Na tym polega przewaga narodów mniej rozwiniętych. Mogą one świętować z większą radością, ponieważ wystarczającym powodem bywa cokolwiek nadzwyczajnego. Natomiast codzienna obfitość i nadmiar bodźców sprawiają, że nie można przezwyciężyć codziennego rytmu i wówczas pojawia się znużenie. Jeśli czegoś nie przechowamy na później, wówczas nie będziemy mogli przeżywać święta. Potwierdza się to w rodzinie i całych społeczeństwach.

Może zainteresują Cię również

2 minut

Zachowaj się bezpieczenie podczas zagrożenia i ataku

Przypominamy poradniki przygotowane przez Policję i ABW (Agencję Bezpieczeństwa Wewnętrznego). Dzwoń pod numer 112. Powiedz, gdzie jesteś i co się wydarzyło. Przekaż wszystkie informacje, które mogą pomóc służbom. W sytuacji zagrożenia liczą się sekundy. Warto wiedzieć, jak wtedy się zachować, aby zwiększyć szanse na bezpieczeństwo własne i innych. Zapamiętaj kilka zasad: Oddal się od zagrożenia. […]

facebook twitter link yotube linkedin instagram whatsup