<
JOMO, czyli Joy of Missing Out (radość z tego, że coś nas mija), to trend i styl życia, który polega na świadomej rezygnacji z ciągłego uczestnictwa we wszystkim, co modne, głośne czy popularne.
Takie podejście psychologiczne ma wiele dobrego dla własnego dobrostanu, szczególnie gdy jesteś przeciążony informacjami, powiadomieniami, uczestnictwem w aktualnych wydarzeniach i prawie nieograniczonej możliwości obserwowania spraw w internecie i social mediach.
Mówiąc inaczej, to może być zdrowa odpowiedź na FOMO, czyli – Fear of Missing Out – strach przed wykluczeniem i tym, że inni bawią się lepiej od nas).
Zamiast nerwowo przewijać social media i brać udział w każdym wydarzeniu, wirtualnym czy stacjonarnym, z obawy przed „wypadnięciem z obiegu”, osoba stosująca JOMO cieszy się wolnym czasem, pielęgnuje spokój oraz bycie tu i teraz. To sztuka mówienia „nie” bez poczucia winy.
Osoby praktykujące JOMO wykazują znacznie niższy poziom lęku i stresu psychicznego
Spis treści
Kilka przykładów zachowań w duchu JOMO
1. Wieczór z książką zamiast wyjścia do klubu
2. Jednodniowy cyfrowy detoks (Digital Detox)
3. Świadome nieklikanie w newsy i plotki
4. Urlop w stylu „slow” bez planu zwiedzania
5. Rezygnacja z zakupu najnowszego gadżetu
6. Jedzenie posiłku bez ekranu przed oczami
7. Nieznajomość najnowszego, viralowego serialu
8. Ignorowanie powiadomień po godzinach pracy
9. Pół godziny dla siebie: spacer, modlitwa czy spokojne słuchanie muzyki
Badania o JOMO i FOMO
Badania psychologiczne i socjologiczne nad zjawiskiem JOMO, dowodzą że to realny mechanizm obronny psychiki przed przebodźcowaniem. Dodatkowo mogą nam pomagać w ograniczaniu uzależniania się od cyfrowych usług.
Naukowcy pod kierunkiem prof. Chrisa Barry’ego zbadali relację między JOMO, samooceną a lękiem społecznym (badanie w Washington State University). Badanie obaliło mit, że JOMO to domena wyłącznie osób aspołecznych. Badacze odkryli, że osoby intencjonalnie praktykujące JOMO wykazują znacznie niższy poziom lęku i stresu psychicznego w codziennym życiu. JOMO działa jak bufor – jednostki, które potrafią czerpać radość z „niebycia na bieżąco”, rzadziej zapadają na depresję wywołaną przez media społecznościowe.
Inne amerykańskie badanie „The 'here and now’ effect” analizowały dobrostan psychiczny (well-being) użytkowników sieci. Udowodniono w nim bezpośrednią korelację: wyższy poziom JOMO to wyższa satysfakcja z życia.
Badanie wykazało, że JOMO rozwija się silniej u osób starszych (dojrzałych emocjonalnie) oraz kobiet. Zauważono też, że JOMO nie jest po prostu „brakiem FOMO”, ale niezależną, aktywną postawą psychologiczną skupioną na uważności (mindfulness) i byciu „tu i teraz”.
Kolejne analizy wykazały, że osoby z wysokim wskaźnikiem JOMO rzadziej rozwijają behawioralne uzależnienie od smartfona, ponieważ czerpią satysfakcję z aktywności offline.
Polskie badanie „Polacy a lęk przed odłączenie. FOMO 2022” pokazały, że wysokie, „toksyczne” FOMO dotyczy ok. 16-20% polskich internautów (najmocniej nastolatków). Druga strona medalu to osoby z tzw. niskim FOMO lub „odporne cyfrowo”.
Polskie badania socjologiczne pokazują, że osoby te deklarują znacznie wyższy poziom zadowolenia z relacji rodzinnych. Badacze pokazują także, że w Polsce rośnie grupa osób, które podczas wakacji lub weekendów świadomie wybierają bycie offline. Co ciekawe, zjawisko to w Polsce ma silny wektor socjologiczny: częściej na JOMO stać osoby z większych miast, o stabilnej pozycji zawodowej, które mogą sobie pozwolić na luksus „bycia niedostępnym”.
Poniżej wybrane rekomendacje z badania FOMO
– „Spróbuj priorytetyzować tematy, o których chcesz wiedzieć więcej – zastanów się, czego najbardziej potrzebujesz (prywatnie i/lub zawodowo) i skup się właśnie na tym, odsiewając zagadnienia poboczne i drugorzędne.
– Ustal hierarchię ważności zadań, które masz wykonać danego dnia: zacznij od kilku, w miarę postępów dodawaj do nich kolejne – skoncentruj się na celu i nie pozwól, by rozpraszały Cię lawinowo narastające powiadomienia.
– Jeżeli czujesz, że Twoja wielozadaniowość nie przynosi spodziewanych efektów, przestaw się na jednozadaniowość – szybciej doprowadzisz sprawy do końca i odniesiesz sukces (możesz, np. w czasie pracy lub nauki, wyłączyć aplikacje działające w tle i serwisy społecznościowe).
– Wybierz konkretne pory, w których sięgasz po informacje.
– Spróbuj ograniczyć liczbę serwisów, portali i innych mediów, z których korzystasz w danym momencie – przymus śledzenia wielu informacji płynących z różnych źródeł w tym samym czasie może wywoływać poczucie przytłoczenia i utraty kontroli (a tak czują się osoby z wysokim FOMO) i w rezultacie systematycznie Cię stresować.
– Przyjrzyj się swoim emocjom – zwróć uwagę na to, jakie odczucia wywołuje w Tobie intensywne śledzenie nieustannego potoku newsów publikowanych przez znajomych na portalach społecznościowych (wyniki badań wskazują, że duże zaangażowanie w różne wydarzenia w życiu znajomych może podnosić poziom stresu – a dotyka to głównie kobiety): spróbuj zidentyfikować najsilniej negatywnie pobudzające Cię treści i ograniczyć ich odbieranie.
– Pamiętaj, aby krytycznie podchodzić do informacji znalezionych w sieci, ale również do tego, jak przedstawiają się w niej Twoi znajomi (porównywanie swojego życia do starannie wyselekcjonowanych treści publikowanych np. w mediach społecznościowych i koncentracja na budowaniu własnego, „ulepszonego” wizerunku stresują)”. (FOMO 2022).
Czytaj pełne badanie:
Raport: FOMO 2022. Polacy a lęk przed odłączeniem https://archiwum.nask.pl/download/30/4616/FOMO2022Polacyalekprzedodlaczeniem-raport.pdf
Czytaj także:
Zajrzyj do książki:
„Homo digitales”, Wojtek Kardyś, 2025
